در مورد جهت داري علوم و نقش پيش زمينه هاي معرفتي در ارائه نظريات علمي، شما با كدام نظر موافقيد؟
 موثر در مقام گردآوري اطلاعات
 موثر در مقام گردآوري و داوري
 بدون تأثير

 
  رمانتيسم Romanticism       ديالكتيك استعلايي Dialectic Transcendental       نظريه تصويري THE PICTUER THEORY OF MEANING       جوهر substance       پست مدرنيسم       اسطوره Mythos       بافت گرايي contextualism       اروس Eros       حس دروني inner sense       پيش داوري Prejudice       پساساختارگرايي Post-structuralism       ساختارگرايي structuralism       آيت الله قاضي طباطبايي       آيت الله هاشمي رفسنجاني       ويليام اوكام William occam       شهيد آيت الله صدوقي       حزب استقلال       شهيد مصطفي خميني       انسان كامل Prefect Man       نوآگوستيني Augustinianism       سُدره (Sudrah (Sacred shirt       گناه مرگ ارزان gonah i marg arzan       هئورتات haurvatat       هميستكان hamestakan       كيومرث Kayūmart, Gayūmat, Gayōmart    
 
 
عنوان  :  قال الله تعالي :…عَسي أن تكرَهوا شَيئاً وهو خيرٌ لكم وَعسي أن تُحِبّوا شيئاً وهو شَرٌّ لكم… (سوره بقره/ آيه 216)
تاریخ  :  1387/11/26
خلاصه  :  چه بسا چيزي را خوش نداشته باشيد ، حال آن كه خير شما در آن است ؛ويا چيزي را دوست داشته باشيد ، حال آن كه شرشمادر آن است. (برگرفته ازمبادي اخلاق در قرآن: آيت الله جوادي آملي)
قال الله تعالي :
…عَسي أن تكرَهوا شَيئاً وهو خيرٌ لكم وَعسي أن تُحِبّوا شيئاً وهو شَرٌّ لكم…
(سوره بقره/ آيه 216)
چه بسا چيزي را خوش نداشته باشيد ،‌حال آن كه خير شما در آن است ؛ويا چيزي را دوست داشته باشيد ،‌حال آن كه شرشمادر آن است.
توضيح
معيار تشخيص خير
مؤمن در فكر خير است؛ نه لذّت حسّي و سود دنيايي. البته اين خير گاهي لذيذ و نافع و گاهي تلخ و زيانبار است؛ اگر نسبت به حسّ و طبيعت بررسي شود، براي ذائقه و نيز از نظر منافع مادّي، لذيذ و سود آور نيست، ولي عقل آن را خير مي داند. از اين بالاتر، گاهي برخي از كارها، نه تنها براي ذائقه و حسّ، لذّت و از لحاظ مسائل مادّي، سودي ندارد، بلكه عقل هم در تشخيص خير بودن او "راجل" و درمانده است؛ امّا وحي كه اشراف بر عقل دارد و معلّم آن است و آن را شكوفا و دفينه هاي آن را آشكار و شكفته‌تر مي كند، به عقل مي فهماند كه فلان كار خير است و آنگاه عقل، خير بودن آن را مي فهمد و مي پذيرد و دستور انجام آن را به بدن صادر مي‌كند.
در قرآن كريم آمده است كه بايد معيار كارها، خير باشد و لذّت و سود ظاهري نباشد و خير را هم بايد وحي بيان كند:
 عَسي أن تكرَهوا شَيئاً وهو خيرٌ لكم وَعسي أن تُحِبّوا شيئاً وهو شَرٌّ لكم[1]
 چه بسا شما چيزي را دوست داريد، از اين جهت كه به ذائقه شما گواراست يا به منافع مادّي شما لطمه اي وارد نمي كند، بلكه اثر مثبتي هم نسبت به آن دارد؛ ولي در حقيقت آن چيز به حال شما ضرر دارد و خير نيست.
از اين آيه كريمه، معلوم مي شود حقيقت ما را همان جان و فطرت تأمين مي كند و بدن و منافع بدني، ابزاري بيش نيست.
گاهي انسان "احول" و دوبين است و گاهي هم، چون محقّق و بينا نيست، سراب را آب مي پندارد؛ در اين صورت بصيري محض لازم است كه به انسان بگويد در كجا دوبين و در كجا سراب زده هستي و آب نما را آب تلقّي مي كني. ذات اقدس اِله خود را به عنوان بصير محض معرفي كرده است: إنّه بكُلِّ شيءٍ بصير[2] بصير بودن خداوند نكات آموزنده فراواني را در بر دارد كه يكي از آنها دستور حياست كه خدا شما را مي بيند.
گذشته از اين نكته تربيتي، مطلب اخلاقي ديگري را هم به ما ياد مي دهد كه گاهي انسان نابيناست و اصلاً نمي بيند و تفريط در ديد دارد. گاهي افراط در ديد دارد كه دوگونه است: گاهي يكي را دو و گاهي هيچ را چيز مي بيند.
كسي كه از نظر ديد كور باشد، نيازمند به بصير است تا او را راهنمايي كند و اگر بينا باشد، ولي بينش او معتدل نباشد، احول و دو بين باشد يا سراب را آب پندارد، نيز نيازمند به بصير حاذق است تا او را معالجه و هدايت كند. از نظر مسائل اخلاقي خيلي چيزهاست كه انسان در مورد آنها بصيرت ندارد، انسان در نهانخانه قلب خود يا كور يا احول يا سراب زده است و نيازمند به راهنماي بصيري است.
برخي اصلاً در تشخيص راه نابينايند. از اين رو، قرآن كريم مي فرمايد: لا تَعمي الأبصارَ وَلكِن تَعميَ القلوبُ الّتي في الصّدور[3] كه اينها گرفتار تفريط در ديد راه هستند و برخي ديگر، احول و تندرو هستند و در كنار راه اصلي، راه ديگر را هم مي بينند و بعضي هم سراب زده اند، چيزي را كه راه نيست راه مي پندارند.
در هر سه حال، انسان نيازمند به خداي بصير و درون بين و برون بين است. هم گناه چشم و هم گناه دل را مي بيند: يَعْلَمُ خائنَةَ الاَعيُن وما تُخفي الصّدور[4]
 آنچه را چشم يا دل خيانت مي كند، خدا مي بيند. چون بصير و عليم مطلق است. بنابر اين بشر در تشخيص خير كه مبناي كار در تهذيب روح و اخلاق است، نيازمند به وحي است.
 
منبع :برگرفته از تفسيرموضوعي قرآن كريم – مبادي اخلاق در قرآن –تاليف : آيت الله جوادي آملي صص254-255-256-257
پي نوشت:


[1] . سوره بقره، آيه 216.
[2] . سوره ملك، آيه 19.
[3] . سوره حج، آيه 46.
[4] . سوره غافر، آيه 19.

 


0/5 - (0)
 
 
 
1393/08/10
 
 كنگره بين المللي علوم انساني اسلامي
 دانشگاه علامه طباطبايي
 پايگاه اطلاع رساني پژوهشكده
 دانشگاه شيخ بهايي
 دانشگاه اصفهان
 دانشگاه تربيت مدرس
 دانشكده علوم حديث
 دانشگاه تبريز
 دانشگاه باقرالعلوم(ع)
 دانشگاه گلستان
 دانشگاه تربيت معلم سبزوار
 سايت واعظون
 پايگاه فرهيختگان تمدن شيعي
 
کتابخانه هادی
 
 فرهنگ نامه تاريخ زندگاني پيامبر اعظم (صلي الله عليه و آله و سلم)
بسم الله الرحمن الرحيم فرهنگ‎نامه‎ي تاريخ زندگاني پيامبر اعظم(ص) منشر شد در راستاي ...
 
 
 
 
Email:pajoohe_b@yahoo.com صفحه اصلی |  اخبار |  مصاحبه |  پند و اندرز |  نامه های اخلاقی |  مقالات پژوهشکده |  مقالات نشریات |  پژوهشها |  دوره های آموزشی |  فرهنگ علوم اسلامی و انسانی |  پرسش و پاسخ |  چند رسانه ای |  Powered By vwideas